Lijfrente en FIRE: jaarruimte benutten en het AOW-gat vullen
Met een lijfrente zet je geld opzij voor later, met twee belastingvoordelen: je trekt de inleg af van je inkomen, en het geld valt niet in box 3. Je betaalt pas belasting als het wordt uitgekeerd, vaak tegen een lager tarief. Voor wie eerder stopt, is de vraag vooral wanneer dat geld vrijkomt.
In het kort
- Je jaarruimte 2026 is 30% van je inkomen van 2025 boven € 19.172, min 6,27 keer je factor A. Hooguit € 35.589.
- Wat je de afgelopen 10 jaar niet hebt gebruikt, is je reserveringsruimte: in 2026 hooguit € 42.753 extra.
- Je trekt de inleg af tegen je hoogste tarief, tot 49,5%. De uitkering valt later vaak in een lagere schijf.
- Een lijfrente bij de bank mag vóór je AOW-leeftijd uitkeren, maar moet dan doorlopen tot minstens 20 jaar na je AOW-leeftijd. Een korte brug is het dus niet.
Wat een lijfrente is
Een lijfrente is een eigen aanvulling op je pensioen. Je kunt hem afsluiten bij een bank, als lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht, of bij een verzekeraar. Bij de bank kun je sparen of beleggen, bijvoorbeeld in een indexfonds. Het geld staat geblokkeerd tot de uitkering begint.
- Inleg: aftrekbaar in box 1, binnen je jaarruimte of reserveringsruimte.
- Tijdens de opbouw: geen box 3. Het tegoed telt niet mee voor je vermogen in box 3.
- Uitkering: belast in box 1, als inkomen. Daarover betaal je ook de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw.
Je jaarruimte berekenen
Je mag alleen inleggen als je een pensioentekort hebt: als je in het jaar ervoor minder pensioen hebt opgebouwd dan de wet toestaat. Dat tekort is je jaarruimte. Voor 2026 reken je zo:
- Neem je inkomen van 2025: loon, winst, inkomsten uit overig werk en periodieke uitkeringen. Hooguit € 137.800 telt mee.
- Trek de AOW-franchise van € 19.172 eraf. Wat overblijft, is je premiegrondslag.
- Neem daar 30% van.
- Trek 6,27 keer je factor A eraf. Factor A is je pensioenopbouw van 2025; die staat op het pensioenoverzicht (UPO) van je pensioenfonds. Zit je regeling al in het nieuwe pensioenstelsel, dan gaat in plaats daarvan de premie eraf die in 2025 voor je ouderdomspensioen is ingelegd; je fonds geeft dat bedrag op.
Je jaarruimte is in 2026 hooguit € 35.589. Wat je in de 10 jaar ervoor niet hebt benut, mag je alsnog inleggen als reserveringsruimte, het oudste jaar eerst, tot € 42.753 in 2026. De Belastingdienst heeft een rekenhulp die beide voor je uitrekent. Je mag inleggen tot het jaar waarin je 5 jaar ouder wordt dan je AOW-leeftijd.
Voor FIRE is de volgorde belangrijk. Je jaarruimte hangt af van je inkomen van vorig jaar. Het jaar na je laatste werkjaar heb je nog jaarruimte, daarna niet meer. Reserveringsruimte blijft 10 jaar bruikbaar, maar de aftrek is alleen veel waard zolang je een inkomen hebt om hem van af te trekken.
Het voordeel: hoog aftrekken, laag betalen
Je inleg gaat af van je inkomen in box 1, tegen je hoogste tarief. Een lijfrentepremie valt niet onder de beperking van de aftrek die voor de hypotheekrente geldt; boven € 78.426 levert hij dus 49,5% op. Daaronder 37,56%, en tussen ongeveer € 29.736 en € 78.426 komt daar nog bij dat je algemene heffingskorting stijgt als je inkomen daalt.
De uitkering komt later, vaak in jaren met minder inkomen. Na je AOW-leeftijd is de eerste schijf 17,85% en krijg je de ouderenkorting. Hoeveel je dan precies betaalt, staat in belasting na je FIRE-datum. Daarnaast betaal je in de tussentijd geen box 3. Bij 6% fictief rendement en 36% tarief scheelt dat in 2026 2,16% per jaar over je tegoed, als je vermogen boven het heffingsvrij vermogen zit; zie box 3 in 2026 berekenen.
Rekenvoorbeeld
Je bent 45 en alleenstaand. Je belastbaar loon was € 70.000 in 2025 en is dat in 2026 weer. Op je UPO staat een factor A van € 1.200. We gaan uit van een AOW-leeftijd van 67 en 5% rendement per jaar, na kosten. Dat rendement is een aanname.
| Inkomen 2025 min AOW-franchise: € 70.000 − € 19.172 | € 50.828 |
| 30% daarvan | € 15.248 |
| Min 6,27 × factor A: 6,27 × € 1.200 | − € 7.524 |
| Jaarruimte 2026 | € 7.724 |
|---|---|
| Je legt in 2026 in | € 7.500 |
| Minder box 1: 37,56% × € 7.500 | € 2.817 |
| Hogere algemene heffingskorting: 6,398% × € 7.500 | € 480 |
| Terug van de Belastingdienst | € 3.297 |
| Wat de inleg je netto kost | € 4.203 |
Vergelijk dat met dezelfde € 4.203 zelf beleggen, in box 3. Na 22 jaar, op je 67e:
| Lijfrente | Zelf beleggen | |
|---|---|---|
| Inleg | € 7.500 | € 4.203 |
| Groei per jaar | 5% | 5% − 2,16% box 3 = 2,84% |
| Waarde op je 67e | € 21.939 | € 7.783 |
| Belasting en Zvw bij uitkering, ongeveer 25,5% | − € 5.596 | – |
| Netto voor jou | € 16.343 | € 7.783 |
De lijfrente keert in dit voorbeeld vijf jaar uit vanaf je 67e, zo'n € 4.388 per jaar, bovenop je AOW en € 8.000 pensioen. Daarover betaal je samen ongeveer 25,5%: 17,85% in de eerste schijf, een klein deel afbouw van de algemene heffingskorting en 4,85% Zvw. Het rendement tijdens de uitkering laten we weg. Zelf beleggen gaat uit van box 3 zoals in 2026, terwijl het kabinet vanaf 2029 een belasting op vermogenswinst wil (wetsvoorstel van 3 november 2026, niet vastgesteld).
Vul je eigen bedragen in, gratis
Wanneer de uitkering mag beginnen
Dit is voor FIRE het belangrijkste deel. De regels verschillen per soort lijfrente.
| Soort | Ingang | Looptijd |
|---|---|---|
| Bank, vóór het jaar van je AOW-leeftijd | Elk moment | Minstens 20 jaar plus het aantal jaren tot je AOW-leeftijd |
| Bank, vanaf het jaar van je AOW-leeftijd | Uiterlijk in het jaar waarin je 5 jaar ouder wordt dan je AOW-leeftijd | Minstens 5 jaar als het niet meer is dan € 27.192 per jaar; anders minstens 20 jaar, min de jaren na je AOW-leeftijd |
| Verzekeraar, levenslang | Uiterlijk in het jaar waarin je 5 jaar ouder wordt dan je AOW-leeftijd | Tot je overlijden |
| Verzekeraar, tijdelijk | In het jaar van je AOW-leeftijd of de 5 jaar erna | Minstens 5 jaar, hooguit € 27.192 per jaar |
Bij de bank krijg je het tegoed in vaste, gelijke termijnen, minstens één keer per jaar. Is het tegoed niet meer dan € 5.513, dan mag het in één keer worden uitgekeerd. Begin je niet op tijd, dan geldt het tegoed als afgekocht en betaal je belasting over alles in één jaar.
Het AOW-gat vullen
Het AOW-gat is de periode tussen je FIRE-datum en je AOW-leeftijd; zie het AOW-gat overbruggen. Een lijfrente kan daar op twee manieren bij helpen.
Vroeg laten uitkeren, over een lange periode
Een lijfrente bij de bank mag al uitkeren voordat je de AOW-leeftijd hebt. Hij moet dan wel doorlopen tot minstens 20 jaar na je AOW-leeftijd. Met een AOW-leeftijd van 67 is dat tot je 87e:
| Eerste uitkering op | Looptijd minstens | Per jaar bij € 150.000, zonder rendement |
|---|---|---|
| 57 jaar | 30 jaar | € 5.000 |
| 60 jaar | 27 jaar | € 5.556 |
| 62 jaar | 25 jaar | € 6.000 |
Dat is geen brug die het gat dicht, maar een kleine, vaste stroom die je minder laat opnemen uit je vermogen. Heb je in die jaren weinig ander inkomen in box 1, dan valt de uitkering in de eerste schijf en streept de algemene heffingskorting een groot deel van de belasting weg. De Zvw-bijdrage van 4,85% betaal je wel.
Laten uitkeren vanaf je AOW-leeftijd
De andere manier: je laat de lijfrente pas uitkeren vanaf je AOW-leeftijd, en gebruikt je vermogen in box 3 om het gat te overbruggen. Omdat de lijfrente samen met je AOW en pensioen de jaren daarna dekt, kun je vóór je AOW-leeftijd meer van je vrije vermogen opmaken. Een tijdelijke uitkering vanaf je AOW-leeftijd mag al na 5 jaar ophouden, als die niet meer is dan € 27.192 per jaar.
Waar je op let
- Het geld zit vast. Afkopen kan, maar dan betaal je belasting over het hele bedrag in één jaar, en vaak een extra heffing.
- Je AOW-leeftijd kan opschuiven. De regels hangen eraan vast, dus rekent je plan met een latere AOW-leeftijd, dan schuiven ook deze grenzen op.
- Box 3 verandert. Hoe groot het voordeel tegenover zelf beleggen is, hangt af van box 3 in de komende jaren.
- Overlijd je eerder, dan gaat het tegoed in termijnen naar je nabestaanden of erfgenamen.
Bronnen
- Belastingdienst: lijfrente, soorten en ingangsdatum
- Belastingdienst: lijfrentepremies aftrekken
- Belastingdienst: uitgaven voor inkomensvoorzieningen 2026
- Wet inkomstenbelasting 2001, stand 1 januari 2026: artikel 2.10, 3.125, 3.126a en 3.127
- Overzicht cijfers levensverzekeringen 2026 (franchise, aftoppingsgrens, factor A)
- Belastingdienst: tabel algemene heffingskorting 2026
- Tweede Kamer: memorie van toelichting bij de novelle Uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3 (3 november 2026)
Een rekenhulp, geen financieel advies. Cijfers van 2026, stand 1 oktober 2026; het rendement van 5% is een aanname. Bedragen afgerond op hele euro's.